top of page

Η λύση είναι στην ταυτότητα!

Writer: SHOT:CLOCK
SHOT:CLOCK
2 days ago
6 min read

Από ένα σημείο και μετά, ο φετινός Παναθηναϊκός έχει ένα σημαντικό πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις επιθέσεις του. Και πριν περάσουμε στην αδιάκοπη αναζήτηση του νέου σταρ που θα λύσει το πρόβλημα – γιατί δε θα το κάνει – θα πρέπει να κάνουμε ένα deep dive στο πώς μπορεί ο ΠΑΟ να αλλάξει την ταυτότητά του. Μια ταυτότητα η οποία τώρα χτίζεται με λάθος υλικά, καθώς τα αρχέτυπα με τα οποία χτίστηκε ο ΠΑΟ ταιριάζουν σε εντελώς διαφορετικό στυλ παιχνιδιού από το υπάρχον. Και τα δεδομένα δείχνουν ότι η λύση δεν βρίσκεται απαραίτητα σε διαφορετικούς παίκτες ή περισσότερα plays, αλλά σε μια ουσιαστική αλλαγή της επιθετικής του φιλοσοφίας.


Στο σύγχρονο μπάσκετ, τα advanced analytics μπορούν να αναδείξουν προβλήματα που δεν είναι πάντοτε εύκολο να εντοπιστούν μέσα από την παραδοσιακή ανάλυση ενός αγώνα. Στο Shot Clock, η δουλειά μας δεν περιορίζεται στην παροχή στατιστικών δεδομένων. Συνδυάζουμε προηγμένες αναλυτικές μεθόδους με την μπασκετική γνώση, ώστε να εξηγούμε όχι μόνο τι συμβαίνει στο παρκέ, αλλά κυρίως γιατί συμβαίνει και τι μπορεί να αλλάξει. Η περίπτωση του φετινού Παναθηναϊκού αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.


1. Ο Παναθηναϊκός καθυστερεί να εκτελέσει, παρότι είναι αποτελεσματικότερος νωρίς


Ας ξεκινήσουμε από ένα βασικό εύρημα.


Ο Παναθηναϊκός εκτελεί με 50% FG στα πρώτα 8 δευτερόλεπτα της επίθεσής του, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα τελευταία 8 δευτερόλεπτα πέφτει στο 43%.


Πρόκειται για μια διαφορά επτά ποσοστιαίων μονάδων, η οποία από μόνη της αξίζει να εξεταστεί.


Το ακόμη πιο ενδιαφέρον όμως είναι η κατανομή των εκτελέσεων.

  • Το 30.7% των σουτ του Παναθηναϊκού πραγματοποιείται στα πρώτα 8 δευτερόλεπτα.

  • Το 31.2% πραγματοποιείται στα τελευταία 8 δευτερόλεπτα.

  • Το υπόλοιπο 38.6% πραγματοποιείται μεταξύ 8 και 16 δευτερολέπτων.


Με άλλα λόγια, ο Παναθηναϊκός επιλέγει να ολοκληρώνει σχεδόν το ίδιο ποσοστό επιθέσεων νωρίς και αργά στο shot clock, παρότι η αποτελεσματικότητά του διαφέρει σημαντικά. Όχι μόνο σε αυτόν, αλλά συνολικά στο σύγχρονο μπάσκετ της Ευρωλίγκας.



Και εδώ εντοπίζεται η πρώτη μεγάλη αντίφαση.


Μια ομάδα που έχει ταλέντο, δημιουργία και ατομική ποιότητα για να εκμεταλλεύεται τις πρώτες στιγμές μιας κατοχής, καταλήγει να παίζει υπερβολικά συχνά απέναντι σε οργανωμένες άμυνες, με περιορισμένο χρόνο για να δημιουργήσει πλεονέκτημα.


Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι ο Παναθηναϊκός παίζει αργά. Είναι ότι δεν αξιοποιεί αρκετά συχνά τις συνθήκες στις οποίες φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματικός.


Η σύγκριση με τους αντιπάλους


Η σύγκριση με τους αντιπάλους του προσθέτει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Οι αντίπαλοι του Παναθηναϊκού εκτελούν το 35.7% των σουτ τους στα πρώτα 8 δευτερόλεπτα, έναντι 30.7% του Παναθηναϊκού.



Αντίθετα, στα τελευταία 8 δευτερόλεπτα, ο Παναθηναϊκός εκτελεί το 30.7% των σουτ του, ενώ οι αντίπαλοί του μόλις το 22.3%. Η μεγαλύτερη απόκλιση εντοπίζεται μάλιστα στα τελευταία τέσσερα δευτερόλεπτα. Ο Παναθηναϊκός εκτελεί το 12.2% των σουτ του μεταξύ 20 και 24 δευτερολέπτων, έναντι μόλις 7% των αντιπάλων του, δείγμα της επιλογής για late shot clock execution – μια επιλογή δυσνόητη με βάση το ρόστερ.


Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν ένα στα οκτώ σουτ της ομάδας πραγματοποιείται στις τελευταίες τέσσερις στιγμές μιας επίθεσης. Προφανώς, δεν είναι κάθε late-clock εκτέλεση προβληματική. Υπάρχουν κατοχές στις οποίες η άμυνα λειτουργεί εξαιρετικά, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες μια ομάδα επιλέγει συνειδητά να ελέγξει τον ρυθμό ή να πάρει ένα σουτ στο τέλος της επίθεσης με κέντρο τον ultra efficient Kendrick Nunn. Ωστόσο, όταν αυτή η συμπεριφορά εμφανίζεται τόσο συχνά, παύει να αποτελεί απλώς ένα χαρακτηριστικό μεμονωμένων κατοχών και γίνεται μέρος της επιθετικής ταυτότητας. Και για τον Παναθηναϊκό, όλα δείχνουν ότι αυτή η ταυτότητα χρειάζεται επανεξέταση.



Η  αποτελεσματικότητα ανά χρονικό διάστημα, χρησιμοποιώντας αυτή τη φορά το Effective Field Goal Percentage (eFG%), προκύπτει ένα ακόμη πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα.

Χρόνος εκτέλεσης

ΠΑΟ eFG%

Αντίπαλοι eFG%

0–4 sec

57.0%

54.9%

4–8 sec

43.6%

48.9%

8–12 sec

57.2%

42.9%

12–16 sec

56.9%

47.3%

16–20 sec

45.7%

47.0%

20–24 sec

43.5%

36.8%


Ο Παναθηναϊκός εμφανίζει την υψηλότερη αποτελεσματικότητά του στα διαστήματα 8–12 και 12–16 δευτερολέπτων, με 57.2% και 56.9% eFG% αντίστοιχα.


Αυτή η παρατήρηση είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί μας βοηθά να προσδιορίσουμε καλύτερα τι εννοούμε όταν λέμε ότι ο Παναθηναϊκός πρέπει να παίξει περισσότερο Early Offense. Early Offense δεν σημαίνει απαραίτητα να εκτελείς στα πρώτα τέσσερα δευτερόλεπτα. Σημαίνει να προσπαθείς να δημιουργήσεις το πρώτο ουσιαστικό πλεονέκτημα πριν η αντίπαλη άμυνα οργανωθεί πλήρως. Ο Παναθηναϊκός φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός όταν δημιουργεί και ολοκληρώνει επιθέσεις στο πρώτο μισό των επιθέσεων, χωρίς να χρειάζεται να οδηγηθεί σε βιαστικές εκτελέσεις.


Στα διαστήματα 8–16 δευτερολέπτων, η διαφορά αποτελεσματικότητας απέναντι στους αντιπάλους του είναι εντυπωσιακή.


  • Στα 8–12 δευτερόλεπτα: +14.3 ποσοστιαίες μονάδες eFG%.

  • Στα 12–16 δευτερόλεπτα: +9.6 ποσοστιαίες μονάδες eFG%.


Αντίθετα, μετά τα 16 δευτερόλεπτα, η αποτελεσματικότητα πέφτει αισθητά. Από περίπου 57% eFG% μεταξύ 8 και 16 δευτερολέπτων, ο Παναθηναϊκός υποχωρεί στο 45.7% μεταξύ 16 και 20 δευτερολέπτων και στο 43.5% στα τελευταία τέσσερα.


Ο Παναθηναϊκός δεν χρειάζεται να παίζει βιαστικά. Χρειάζεται να δημιουργεί νωρίτερα. Η διαφορά είναι τεράστια και ουσιαστική.


2. Η αλλαγή του ρυθμού ανά περίοδο


Ένα τρίτο στοιχείο που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής είναι η μεταβολή του χρόνου εκτέλεσης κατά τη διάρκεια των αγώνων.



Πρώτον, ο Παναθηναϊκός εκτελεί αργότερα από τους αντιπάλους του σε όλες τις περιόδους. Δεύτερον, η διαφορά γίνεται ιδιαίτερα έντονη στην τρίτη περίοδο, όπου ο διάμεσος χρόνος εκτέλεσης φτάνει στα 13.2 δευτερόλεπτα, έναντι 11.2 των αντιπάλων, και εκτοξεύεται αν βάλουμε μέσα τις clutch καταστάσεις. Ο ΠΑΟ δηλαδή στα κλειστά ματς δε βρίσκει ποτέ ως τώρα εύκολο καλάθι, ενώ αντίθετα δίνει τέτοια. Και εδώ πρέπει να συνδέσουμε την ανάλυση του shot timing με την αποτελεσματικότητα της ομάδας. Στις πρώτες περιόδους, ο Παναθηναϊκός καταγράφει Net Rating +20, ενώ στις τέταρτες περιόδους το αντίστοιχο Net Rating είναι -13. Αυτό αποτελεί όμως μια ισχυρή ένδειξη ότι πρέπει να εξεταστεί η σχέση ανάμεσα στον επιθετικό ρυθμό, την παραγωγή πλεονεκτημάτων και την αποτελεσματικότητα.


4. Η ατομική ανάλυση επιβεβαιώνει την ανάγκη αλλαγής


Οι παίκτες του ΠΑΟ, οι περισσότεροι εξ’αυτών σταρ, έχουν ανάγκη τόσο να δουν τη μπάλα να περνάει το διχτάκι, όσο κυρίως να δουν τη μπάλα να περνάει από τα χέρια τους. Στις 71 κατοχές είναι πολύ δύσκολο να δούμε όλους τους παίκτες του ΠΑΟ να έχουν ρόλο. Την ίδια στιγμή, η διαφορά της αποτεεσματικότητας των φτερών σε early offense είναι τρομακτική, καθώς στην σετ επίθεση πολύ απλά δεν έχουν κανένα ρόλο πέρα από το να ανοίγουν το γήπεδο. Σε αυτό πρέπει να συμπεριλάβουμε την χρήση του Davis στο “3”. Ένας παίκτης που δεν έχει χαρακτηριστικά playmaking τριαριού για να βρει ρυθμό σε αυτή τη θέση πρέπει να πάρει μπάλες σε early offense και post ups: όπως ο EJ Liddell στο φετινό Άρη.


Πάμε να δούμε την ενδιαφέρουσα διαφορά στις εκτελέσεις:

Παίκτης

Early Clock FG%

Late Clock FG%

Hayes-Davis

45%

14%

Yabusele

44%

10%

Lessort

53%

40%

Francisco

38%

34%


Οι διαφορές είναι ιδιαίτερα μεγάλες για συγκεκριμένους παίκτες.Ο Hayes-Davis πέφτει από το 45% στο 14%, ενώ ο Yabusele από το 44% στο 10%. Ο Lessort παρουσιάζει επίσης μείωση, από 53% σε 40%, ενώ ο Francisco εμφανίζει μικρότερη διαφορά. Τα δεδομένα αυτά έχουν άμεση μπασκετική εφαρμογή. Όταν μια ομάδα διαθέτει παίκτες που αποδίδουν καλύτερα σε καταστάσεις όπου το πλεονέκτημα δημιουργείται νωρίς, η επιθετική της λειτουργία πρέπει να τους δίνει περισσότερες τέτοιες ευκαιρίες. Αυτό δεν είναι απλά μια απόδειξη.


Ο Sylvain Fransisco χαρακτηριστικότερα γράφει +3 σε net rating όταν ο ΠΑΟ παίζει max στις 72 κατοχές και +9 από τις 72 ως τις 76. Ο Davis -24 μέχρι τις 72 κατοχές και +26 στις 72-76 κατοχές.


Πρέπει να εξετάζουμε σε ποιες συνθήκες είναι αποτελεσματικός και με ποιον τρόπο μπορούμε να δημιουργούμε αυτές τις συνθήκες συστηματικά.


Αυτή είναι άλλωστε μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές των advanced analytics στο σύγχρονο scouting και στην τακτική ανάλυση.


Η εξαίρεση που λέγεται Kendrick Nunn


Υπάρχει όμως ένας παίκτης που διαφοροποιείται. Ο Nunn εκτελεί με 56% FG σε late-clock καταστάσεις, ενώ ο μέσος χρόνος εκτέλεσής του είναι τα 16 δευτερόλεπτα. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό χαρακτηριστικό. Ο Nunn μπορεί να λειτουργήσει ως ο παίκτης που αναλαμβάνει τη δημιουργία όταν η πρώτη επιθετική δράση δεν παράγει το επιθυμητό αποτέλεσμα, ενώ ταυτόχρονα γράφει εξαιρετικό net rating όσο χαμηλώνει ο ρυθμός, κάτι που ισχύει και για τον Σλούκα.


Και αυτό μας οδηγεί στο βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης.


5. Η λύση: Early Offense ως βασική επιθετική φιλοσοφία, Nunn ως Late-Clock Creator με τον Κώστα Σλούκα δίπλα του σε αρκετά λεπτά


Με βάση τα παραπάνω, θεωρούμε ότι ο Παναθηναϊκός πρέπει να προχωρήσει σε δύο συγκεκριμένες τακτικές προσαρμογές.


Πρώτον, να μετατρέψει την Early Offense στη βασική επιθετική του φιλοσοφία με περισσότερη προσπάθεια για παραγωγή πλεονεκτήματος στα πρώτα δευτερόλεπτα της κατοχής και κέντρο τον Fransisco και τα forwards του. Σε αυτό το  σημαντικότερο δεν είναι η ταχύτητα της εκτέλεσης, αλλά η ταχύτητα της δημιουργίας και τοποθέτησης των παικτών στα σημεία που μπορούν να εκτελέσουν (λχ early post up seals για τον Davis).


Δεύτερον, όταν η Early Offense δεν παράγει πλεονέκτημα, η επίθεση πρέπει να περνά στα χέρια του Kendrick Nunn για pick and roll ή iso καταστάσεις. Την ίδια στιγμή, η ιδανική συνθήκη είναι πολλά από τα λεπτά του Nunn να συνδυάζονται με τον Σλούκα φτιάχοντας στην ουσία ένα υβρίδιο επίθεσης με διαφορετικό ρυθμό και τρόπους εκτέλεσης, ανάλογα το ρόστερ που έχεις στο παρκέ.


Θα μπορούσα να φανταστώ τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς να γυρίζει τον διακόπτη και να βλέπαμε μια πεντάδα με Fransisco + 3 forwards και τον Λεσόρ ή ακόμη και Fransisco + 4 forwards για μια ομάδα που παίζει με ένταση και κερδίζει την μάχη των κατοχών. Θα μπορούσα να δω και τους Nunn Σλούκα Davis Juancho σε πιο αργές, σετ επιθέσεις.

Ο ΠΑΟ έχει το ρόστερ να παίξει ποιοτικό μπάσκετ, οφείλει όμως να σκάψει στο βάθος του με σωστά εργαλεία.


© 2026 Shotclock All Rights Reserved 

 

Untitled-2.jpg

Cookies Policy

Legal Terms

Privacy Policy

  • youtube-icon
  • instagram-icon
  • facebook-icon
  • Λογότυπο TikTok σε πορτοκαλί κύκλο-Photoroom
bottom of page