Beyond Euroleague: Η εικόνα του πρώτου μήνα
Το αγωνιστικό αποτύπωμα των ελληνικών ομάδων στο ευρωπαϊκό στερέωμα ξεπερνά τα κλειστά σύνορα της Ευρωλίγκας. Ο Άρης και ο ΠΑΟΚ δίνουν τη μάχη τους ως φαβορί στο EuroCup, η ΑΕΚ και το Περιστέρι δοκιμάζονται στο Basketball Champions League, ενώ ο Ηρακλής και η Μύκονος κυνηγούν το ευρωπαϊκό όνειρο στο FIBA Europe Cup — κι όλοι τους συναντιούνται στη GBL.
Κι όμως, οι αντιθέσεις είναι που δίνουν χρώμα. Ο Άρης σαρώνει στο EuroCup, ο ΠΑΟΚ κερδίζει αλλά ψάχνεται, η ΑΕΚ αναζητά την ισορροπία της, το Περιστέρι κερδίζει ματς που δείχνουν χαμένα. Η Μύκονος μετράει τρεις νίκες στην Ευρώπη και τρεις ήττες στην Ελλάδα, ενώ ο Ηρακλής κρύβει ενδιαφέρουσα δυναμική παρά τις δύο ήττες στην παράταση και μία στον πόντο.
Μιας και αυτήν την εβδομάδα δεν είχαμε Beyond Euroleague post game (αλλά είχαμε preview) και με τον πρώτο αγωνιστικό μήνα να μας δίνει πολύ ενδιαφέροντα δείγματα, πάμε να δούμε πώς μας συστήθηκαν οι παραπάνω ομάδες, πού πατούν γερά και πού χάνουν έδαφος, καθώς και ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές!
Άρης: Η σύγχρονη προσέγγιση που αποδίδει
Είναι έκπληξη η έως τώρα πορεία του; Σε αρκετούς πιθανώς, αλλά αν κοιτάξουμε τη συνταγή μάλλον δεν θα έπρεπε. Μετά από μια χρονιά με πολλά πάνω-κάτω πέρσι, ο Άρης ξεκίνησε τον σχεδιασμό του νωρίς, στόχευσε στην αγορά παίκτες με ποιότητα, αθλητικότητα και υψηλό μπασκετικό IQ, ενώ παράλληλα ενίσχυσε σε βάθος τον ελληνικό του κορμό. Το κερασάκι στην τούρτα; Η εύρεση ενός πολλά υποσχόμενου Έλληνα coach με τεράστια αγωνιστική καριέρα και όραμα!
Ο Άρης αυτή τη στιγμή δεν κερδίζει απλώς στο EuroCup — κυριαρχεί! Έχει το καλύτερο net rating ολόκληρης της διοργάνωσης (+25.2 ανά 100 κατοχές), την πρώτη επίθεση και τη δεύτερη άμυνα, κι ένα 4-0 χτισμένο με διψήφιες διαφορές — με κορυφαία στιγμή το 110-79 στην έδρα της Rostock. Δεν πρόκειται για νούμερα-βιτρίνα, αλλά για ποιότητα που επαναλαμβάνεται αγώνα με αγώνα, με τους ίδιους τους παίκτες να δηλώνουν ότι έχουν ακόμα περιθώρια βελτίωσης!
Η ταυτότητα είναι ευδιάκριτη. Ένα σύνολο εξαιρετικά αθλητικό, με άμυνα που πνίγει τον αντίπαλο και διαρκή διάθεση να τρέξει στο transition — 8ος σε συχνότητα, ακόμη κι όταν η απόδοση δεν ακολουθεί (28ος σε πόντους ανά κατοχή). Αμυντικά, ο Σπανούλης στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε αλλαγές: με το μέγεθος και τη σκληράδα, από τους Mokoka και Liddell έως τους Earl και Θανάση, ο Άρης διαθέτει αρκετούς πολυθεσίτες στην άμυνα, ενώ ο Χαραλαμπόπουλος και ο Mitrou-Long δίνουν ένταση μακριά και πάνω στη μπάλα. Το αποτέλεσμα; 2ος στο EuroCup σε catch-and-shoot άμυνα και 3ος κόντρα στους pick-and-roll χειριστές. Η άμυνα αυτή μεταφράζεται και στη GBL: στο πρωτάθλημα ο Άρης έχει το κορυφαίο defensive rating της λίγκας (86.7), κρατώντας το Μαρούσι στους 57 και την ΑΕΚ στους 58.
Τα ερωτήματα; Βρίσκονται στην απέναντι πλευρά του παρκέ. Όταν το παιχνίδι γίνεται στατικό, στο μισή γήπεδο, υπάρχουν διαστήματα που ο Άρης ζορίζεται: οι αντίπαλοι κλείνουν το ζωγραφιστό και εκθέτουν το μέτριο περιφερειακό σουτ — πολλά catch-and-shoot (7ος σε συχνότητα) με μικρή απόδοση που ωστόσο όλο και βελτιώνεται. Το κλειστό ζωγραφιστό έχει αποτύπωμα τόσο στο isolation όσο και στα τελειώματα του ψηλού στο pick-and-roll. Το offensive rating στη GBL πέφτει στον μέσο όρο, και η ήττα στην Καρδίτσα (68-74) το υπογράμμισε αυτά τα σκαμπανεβάσματα και λειτούργησε ευεργετικά στα επόμενα παιχνίδια.
Τα καλά νέα; Υπάρχουν οι μονάδες-κλειδιά που λύνουν αυτά ζητήματα. Ο Morgan και ο Dimitrijevic προσθέτουν δημιουργία και καυτό σούτ από τα 6.75, ενώ η All-Europe ποιότητα του Earl και η σωματική κυριαρχία του Liddell χαρίζουν δεύτερες ευκαιρίες — δεν είναι τυχαίο το #2 σε offensive rebound rate στο EuroCup. Όσο περισσότερο δένει η ομάδα , τόσο καλύτερα είναι τα διαβάσματα και με τη μπάλα να κινείται σωστά, ο Άρης με τους Morgan και Earl ανοίγει τις άμυνες με screen-off καταστάσεις (1ος σε συχνότητα, 3ος σε απόδοση) και pick-and-pop (κορυφαία απόδοση όλης της διοργάνωσης).
Η σεζόν έχει πολύ δρόμο! Η ομάδα του coach Σπανούλη, ωστόσο, έχει ήδη θέσει γερές βάσεις. Παρουσιάζει μια εκπληκτική άμυνα, βελτιώνει την επίθεση της παιχνίδι το παιχνίδι και, παρότι αναζητά ακόμα λύσεις σε ζητήματα (π.χ. περιφερειακό σουτ, επιθετική επίδραση του MVP Mokoka) και αναμένει παίκτες (εισαγωγή Jovic και επιστροφή τραυματιών), μοιάζει να είναι φτιαγμένη για μια μεγάλη σεζόν με τον κόσμο στο Αλεξάνδρειο στην πλάτη της!
ΠΑΟΚ: Νίκες με “αγκάθια” και το βλέμμα στο μέλλον
Ο ΠΑΟΚ άλλαξε σελίδα με τη νέα του διοίκηση μέσα σε ελάχιστο διάστημα. Μεγάλη επένδυση, Euroleague επιπέδου προπονητής, μονάδες τεράστιου status και μια επόμενη μέρα γεμάτη αισιοδοξία. Η εικόνα στο Super Cup μεγάλωσε τις προσδοκίες ακόμα περισσότερο!
Ωστόσο, στον αθλητισμό είναι σαφές ότι, ειδικά σε τέτοια project, χρειάζεται υπομονή! Στον πρώτο αυτό μήνα, το βασικό είναι ένα: Ο ΠΑΟΚ κερδίζει — εντός και εκτός συνόρων: 4-0 στη GBL, 3-1 στο EuroCup. Τα θετικά του είναι απτά: μαζεύει το αμυντικό rebound που είναι βασική προϋπόθεση για να τρέξει (top-6 σε rebound rate σε EuroCup και GBL) ενώ σκοράρει αρκετά αποδοτικά για το σημείο της σεζόν που βρισκόμαστε (περίπου 60% true shooting στο EuroCup). Η άμυνα αλλαγών, από την άλλη, έχει δώσει διαστήματα έντασης και σκληράδας — κυρίως με τον Gray στο παρκέ.
Ηγέτης της ομάδας ο Osman, που κουβαλάει και το πιο παράδοξο στατιστικό της σεζόν: μόλις 11% στα τρίποντα στην Ευρώπη, αλλά 43,5% στο πρωτάθλημα. Ο φόρτος και τα λεπτά είναι πολλά και, σε συνδυασμό με το ότι και τα προηγούμενα χρόνια ήταν ασταθής, το όλο πλαίσιο βγάζει νόημα. Δίπλα του, ο Tyree που προσφέρει εκρηκτικά διαστήματα ιδιαίτερα στα τελευταία παιχνίδια και ο Καλάθης με την οργάνωσή του.
Κάτω από τις νίκες, ωστόσο, υπάρχουν δύο σαφή ζητήματα, που τα θίξαμε ακόμα από το καλοκαίρι. Η πρώτη είναι η δημιουργία: ο ΠΑΟΚ είναι τελευταίος σε assist rate σε όλο το EuroCup — λύνει τις φάσεις ατομικά, όχι με κυκλοφορία, ιδιαίτερα στο μισό γήπεδο. Οι αποστάσεις του, κυρίως όταν δεν έχει την μπαγκέτα ο Καλάθης, προβληματίζουν, με την ομάδα να παράγει ελάχιστα catch-and-shoot. Ταυτόχρονα, ο ΠΑΟΚ είναι από τις χειρότερες ομάδες στο EuroCup από τα 6.75, εκτελώντας με κάτω από 30%! Παίκτες όπως ο Osman και ο Tyree επιτίθενται off the dribble (2ος σε συχνότητα στο pick-and-roll, πρώτος σε απόδοση στα catch-and-drives), ενώ ορθώς επιμένει σαν ομάδα στα post-ups ως δευτερεύουσα πηγή δημιουργίας, εκμεταλλευόμενος το μέγεθος του ακόμα και με περιφερειακούς όπως ο Foster. Στο ισχνό 65-62 στο Παλατάκι κόντρα στην ΑΕΚ, είδαμε ακριβώς το παραπάνω: 10 assists για 9 λάθη, με τον ΠΑΟΚ να μην πετυχαίνει καλάθι για ολόκληρη τη δεύτερη περίοδο!
To δεύτερο ζήτημα είναι η άμυνα. Η ήττα στο Panevėžys (86-95) ανέδειξε τα κενά στην περιφέρεια και στην ατομική άμυνα, παρότι είναι σαφές ότι οι Λιθουανοί αδυνατούσαν να χάσουν σουτ εκείνο το βράδυ. Το μέγεθός του του επιτρέπει να κλείνει εξαιρετικά το ζωγραφιστό, άρα τα cuts, τα catch-and-drives και τα post-ups. Το ζήτημα βρίσκεται αλλού: ο ΠΑΟΚ είναι τελευταίος σε όλο το EuroCup στην άμυνα του pick-and-roll χειριστή — εκεί τον τιμωρούν όλοι οι ικανοί guards με την ομάδα του coach Trinchieri να δέχεται το πολύ υψηλό 0.9 πόντους ανά κατοχή σε όλες τις διοργανώσεις! Αντίστοιχη είναι η εικόνα και σε isolation καταστάσεις (0.84 πόντοι ανά κατοχή). Ταυτόχρονα, οι αντίπαλοί του έχουν την πέμπτη μεγαλύτερη ευστοχία από τα 6.75, το οποίο είναι λογικό για μια αναποτελεσματική περιφερειακή άμυνα που είναι κλειστή στο ζωγραφιστό.
Καταλήγοντας, επιστρέφουμε σε μια λέξη κλειδί: υπομονή! Είναι σαφές ότι ο ΠΑΟΚ θα διαθέσει budget για κινήσεις, ώστε να διορθώσει ή/και να δώσει βάθος στο roster του, με έμφαση σε όσα αναφέραμε παραπάνω. Για όλους τους προπονητές ομάδων τέτοιου status, η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από ψάξιμο σε όλα τα επίπεδα. Για τον coach και το staff του, που σίγουρα έχουν αναγνωρίσει τα παραπάνω ζητήματα, το σημαντικό είναι να δουν τι μπορούν να κρατήσουν κυρίως από τον ελληνικό κορμό, αλλά και το τι μπορεί να πάρει σταθερά από την δυάδα Foster-Hudgins. Ως τότε, έχει ένα απ’ τα καλύτερα 3αρια στην Ευρώπη, έναν υποσχόμενο “άνιωθο” shooting guard και έναν πολύπειρο Euroleague guard να καθαρίζουν, δίνοντάς του πίστωση χρόνου!
ΑΕΚ: Ένα project που θέλει χρόνο (και ενίσχυση)
Η ΑΕΚ ψάχνεται. 2-2 στη GBL, 1-1 στο BCL, αρκετές απουσίες κι ένα roster που ζητάει ενίσχυση. Η εικόνα ως τώρα; Μια ομάδα που δυσλειτουργεί επιθετικά όταν δεν χτυπάει στο transition και, ταυτόχρονα, αιμορραγεί πίσω.
Στην επίθεση τα νούμερα πονάνε: με μόλις 62 πόντους κόντρα στον ΠΑΟΚ και 58 κόντρα στον Άρη, και τρίποντο που δεν βοηθά (29,5% στη GBL). Στην Ευρώπη, η ομάδα του coach Sakota θέλει να τρέξει, ωστόσο, με μία pick-and-roll άμυνα που δέχεται το εκκωφαντικό 1.01 πόντους ανά κατοχή από το χειριστή στα δύο πρώτα παιχνίδια, αυτό είναι μάλλον δύσκολο.
Αμυντικά, πέρα από το pick-and-roll, το μεγάλο θέμα είναι το transition. Στο BCL το defensive rating είναι 31ο στις 32 ομάδες της κανονικής περιόδου, και το 76-103 από την Antwerp τα λέει όλα. Το δείγμα είναι μικρό, αλλά το eye test συμφωνεί, με την ΑΕΚ να επιτρέπει υψηλή αποτελεσματικότητα στον αντίπαλο σε όλα τα καίρια play types.
Υπάρχει, παρ' όλα αυτά, ποιοτική πρώτη ύλη. Από την εμπειρία των Williams, Lekavicius και Heurtel, στην ικανότητα στο σκοράρισμα των Bartley και Nolley, στην αθλητικότητα των Brown και Joseph, η ομάδα του coach Sakota δύναται να έχει και πάλι μια μακρά season. Ταυτόχρονα, μπορεί ο ελληνικός κορμός να μην έχει τρελό βάθος, αλλά έχει παραστάσεις κυρίως με τους Κατσίβελη και Λαρεντζάκη.
Η ΑΕΚ είναι δεδομένο ότι θα ψαχτεί στην αγορά και ιδιαίτερα της Αμερικής. Άλλωστε το κάνει κάθε χρόνο και συχνά με επιτυχία. Είναι αναγκαίο σίγουρα να βρεθεί πλήρης, ώστε η αξιολόγηση των αναγκών να είναι όσο πιο εύστοχη γίνεται. Παρόλα αυτά ένας point of attack αμυντικός που θα σταματήσει την αιμορραγία στο pick-and-roll και ενός scorer στο φτερό με μέγεθος και αμυντικές αρετές, θα λύσουν πολλά προβλήματα. Η αναζήτηση μπορεί να μην είναι εύκολη, ωστόσο είναι μια σημαντική χρονιά για την ΑΕΚ και σίγουρα θα κυνηγήσει τα μέγιστα ως το τέλος!
Περιστέρι: Το σύγχρονο στοίχημα του Ξανθόπουλου
Στον πάγκο του Περιστερίου, ένας από τους πιο ανερχόμενους Έλληνες προπονητές, ο coach Ξανθόπουλος — και μια ομάδα που βαδίζει ξεκάθαρα σύγχρονο δρόμο. Σωστοί επαγγελματίες εντός κι εκτός παρκέ, χαμηλό budget, κι ένα μπάσκετ που ζει από την κίνηση της μπάλας, την ένταση και το τρίποντο.
Τα νούμερα το επιβεβαιώνουν. Στο BCL είναι από τις κορυφαίες ομάδες σε assist rate, παίζει γρήγορα και σουτάρει το τρίποντο με 43,1%. Στο πρωτάθλημα είναι πρώτη σε συχνότητα catch-and-shoot και σκοράρει αποτελεσματικά από cuts και handoffs (πρώτη σε απόδοση και στα δύο) — καθαρό παιχνίδι κυκλοφορίας, με ενέσεις isolation ή post-up.
Πάνω απ' όλα, όμως, έχει χαρακτήρα. Έχει ήδη υπογράψει ανατροπές και έχει κερδίσει μια σειρά από κοντινά παιχνίδια — 91-89 στην παράταση με τον Ηρακλή, 83-81 το Maroussi, 94-88 τον Προμηθέα, 85-82 τη Varese στην Ευρώπη — δείχνοντας αξιοσημείωτη ψυχραιμία στα κρίσιμα. Η ένταση αυτή αποτυπώνεται και στην άμυνα: στο BCL έχει την καλύτερη άμυνα transition ολόκληρης της διοργάνωσης, μόλις 0,17 πόντοι ανά κατοχή!
Η άλλη όψη κρύβεται στα ψιλά γράμματα: παρά το 3-1, το net rating στο πρωτάθλημα είναι αρνητικό. Για μια ομάδα τέτοιου budget, η ισορροπία ανάμεσα στα εγχώρια και τα ευρωπαϊκά παιχνίδια είναι λεπτή — το τίμημα της υψηλής έντασης φαίνεται στα ανοίγματα σε cuts και ανοιχτά catch-and-shoot, από τα πιο ευάλωτα του BCL.
Στους πρωταγωνιστές, κινητήρας ο Nichols, με τους Freidel και Carius στο σουτ, τον Payne στη ρακέτα και τον Αλέξανδρο Νικολαΐδη στη δημιουργία να κάνει το επόμενο βήμα στην καριέρα του. Αν μαζέψει τα λάθη (23.6% στο BCL), το μοντέλο του Ξανθόπουλου με τον υψηλό ρυθμό (2ος στο BCL) και τη συνέπεια στο περιφερειακό σουτ (top 5 με 43.1%) αναμένεται να αντέξει για πολύ!
Ηρακλής: Οι λεπτές γραμμές για τον coach Lukic
Ο Ηρακλής είναι η απόδειξη ότι το ρεκόρ λέει μόνο τη μισή αλήθεια. Το 1-3 στη GBL μοιάζει βαρύ, όμως κρύβει δύο ήττες στην παράταση και μια ομάδα που στα νούμερα ισορροπεί γύρω στο μηδέν — με offensive και defensive rating σχεδόν ίσα. Και στην Ευρώπη η εικόνα είναι παρόμοια: ανταγωνιστικός, με μια ήττα που κρίθηκε στον πόντο. Λίγες καλές κατοχές στα κλεισίματα των αγώνων και η συζήτηση θα ήταν εντελώς διαφορετική.
Στο τιμόνι ο Jalen Lecque, ένας εκρηκτικός, αθλητικός γκαρντ που παίρνει την ομάδα στην πλάτη του (usage 28-30%) και επιτίθεται ασταμάτητα — με το μόνο αγκάθι να είναι το σουτ, που μέχρι τώρα είναι κρύο (κάτω από 20% στα τρίποντα). Δίπλα του, ένα ποιοτικός δημιουργός, ο Diarra, προσπαθεί να βάλει τάξη στο πλαίσιο του coach Lukic, στήνοντας την ομάδα ώστε ο Lecque να χτυπάει απευθείας ή στο pick-and-roll αφού βγει από screens μακριά απ’ τη μπάλα. Όταν ζεσταθεί, ο Ηρακλής αλλάζει πρόσωπο. Γύρω τους, ο έμπειρος Melvin, ο πανέξυπνος Styles με απίστευτα ποσοστά και ο Syllas που δίνουν καθαρές λύσεις, σε ένα μπάσκετ που ζει από την κίνηση: πρώτος στη GBL σε συχνότητα στα cuts και κορυφαίος στην απόδοση των catch-and-drives.
Μπορεί να μην κατάφερε να κάμψει την ομάδα της Βαρσοβίας που τον απέκλεισε και πέρσι στους 8 της ENBL, παρόλα αυτά έχει συνέχεια, αρχές, έναν coach που εμπνέει το roster του και το Ιβανώφειο, μια έδρα-κλουβί γεμάτη κόσμο!
Μύκονος: Love is in the air
Η Μύκονος είναι μια καλοδουλεμένη ομάδα, με αξιόλογες μονάδες, εμπειρία και ποιοτικούς Έλληνες — και κυρίως με έναν ηγέτη που αλλάζει τα πάντα. Ο Jermaine Love διανύει εκπληκτική σεζόν (22 πόντοι στη GBL, true shooting 70% στην Ευρώπη) και γύρω του περιστρέφεται ολόκληρο το παιχνίδι της ομάδας: σε κάθε κρίσιμη κατοχή, η μπάλα περνάει από τα χέρια του. Δεν είναι τυχαίο ότι η Μύκονος είναι πρώτη στη GBL σε απόδοση στο pick-and-roll τελείωμα του χειριστή και στο transition — τα όπλα του Love.
H Μύκονος έχει ένα απόλυτο 3-0 στο FIBA Europe Cup: 86-84 επί της Lokomotiv Plovdiv, νίκη στη Fribourg, άνετο 78-58 επί της Neftchi. Στο πρωτάθλημα, όμως, η εικόνα αντιστρέφεται (1-3 - ΑΕΚ & ΠΑΟΚ στις 2 κατοχές και Άρης): χειρότερο defensive rating της GBL, με την άμυνα του transition να καταρρέει και τα περισσότερα λάθη της λίγκας. Το σκοράρισμα υπάρχει. Μονάδες σαν τον Appleby, τον Childs (που τα κάνει όλα και παίζει και στο 5 σε small ball σχήματα) και τον Funderburk έχουν τη βαρύτητά τους. Ο ελληνικός κορμός με Μάντζαρη, Καββαδά, Σκουλίδα, Ιατρίδη και τον κύπριο Τίγκα δίνει επίσης λύσεις σε αυτό το πλαίσιο. Με τον Cannady να μπαίνει σιγά σιγά σε αγωνιστικό ρυθμό, ο coach Ζιάγκος έχει το υλικό και τον ενθουσιασμό του πρωτάρη στην Ευρώπη να κάνει το δικό του θόρυβο, αρκεί να σφίξει την άμυνά του και να προστατέψει τη μπάλα.
Η μεγάλη εικόνα
Έξι ομάδες, έξι ξεχωριστές ταυτότητες — κι άλλες τόσες εκκρεμότητες. Αν υπάρχει ένα κοινό μάθημα, είναι διπλό: τη διαφορά ανάμεσα στους νικητές και στους απλώς υποσχόμενους την κάνουν η δημιουργία, η φροντίδα της μπάλας και η αμυντική ταυτότητα. Η τελευταία, όπως αποδεικνύει ο Άρης, ταξιδεύει παντού· η καλή κυκλοφορία, όπως δείχνει το Περιστέρι, κρατά ζωντανές τις ομάδες παρά το μικρότερο budget. Το ελληνικό μπάσκετ πέρα από την Euroleague έχει βάθος, χαρακτήρα και ιστορίες που αξίζει κανείς να παρακολουθήσει!